Λειτουργική ιατρική και βαθύτερες αιτίες
Πώς να βρεις γιατρό λειτουργικής ιατρικής
Τι σημαίνουν τα προσόντα, τι επιτρέπει πραγματικά κάθε άδεια, πόσο κοστίζει η πρώτη επίσκεψη και πώς να μην πληρώσεις χιλιάδες για έναν κατάλογο συμπληρωμάτων.
Αυτός ο οδηγός έχει γραφτεί για τις Ηνωμένες Πολιτείες: οι άδειες, οι φορείς και οι κατάλογοι που αναφέρει είναι αμερικανικοί.
Ο γιατρός λειτουργικής ιατρικής ψάχνει τη βαθύτερη αιτία ενός συμπτώματος αντί να αντιμετωπίζει μόνο το σύμπτωμα, συνήθως με πιο εκτεταμένες εργαστηριακές εξετάσεις, μακρύ ιστορικό και αλλαγές στη διατροφή, τον ύπνο, την κίνηση και τα συμπληρώματα. Το πιο ουσιαστικό προσόν είναι το IFMCP από το Institute for Functional Medicine. Το τι μπορεί να ζητήσει ή να συνταγογραφήσει νόμιμα ένας επαγγελματίας εξαρτάται από τη βασική του άδεια, γι’ αυτό τα γράμματα μετά το όνομα μετράνε εδώ περισσότερο απ’ ό,τι σχεδόν οπουδήποτε αλλού.
Τι είναι η λειτουργική ιατρική στην πράξη
Ο πιο καθαρός τρόπος να το πω: η συνηθισμένη ιατρική είναι πολύ καλή στο να δίνει όνομα σε αυτό που έχεις και να το θεραπεύει, ενώ η λειτουργική ιατρική ρωτάει γιατί εμφανίστηκε. Είναι διαφορετικές ερωτήσεις και συχνά θέλεις απάντηση και στις δύο.
Στο ιατρείο συνήθως μοιάζει έτσι. Το ιστορικό είναι μακρύ, μία ώρα ή και περισσότερο, και ξαναπερνά όλη σου την πορεία αντί να ξεκινά από το σημερινό πρόβλημα. Οι εξετάσεις είναι πιο εκτεταμένες από ένα τυπικό πάνελ και τα όρια αναφοράς διαβάζονται αλλιώς: ένα αποτέλεσμα μέσα στα φυσιολογικά όρια του εργαστηρίου αλλά ακριβώς στην άκρη τους παίρνει προσοχή αντί για ένα σήκωμα των ώμων. Και οι πρώτες παρεμβάσεις συνήθως δεν είναι φάρμακα, αλλά διατροφή, ύπνος, κίνηση, στρες και στοχευμένα συμπληρώματα.
Αυτό που δεν είναι: εναλλακτική στην ιατρική φροντίδα. Ένας καλός λειτουργικός επαγγελματίας παραπέμπει όταν χρειάζεται, συνεργάζεται με τους άλλους γιατρούς σου και λέει ευθέως πού σταματά η προσέγγισή του. Αν έχεις μια πάθηση που χρειάζεται συνηθισμένη θεραπεία, χρειάζεσαι συνηθισμένη θεραπεία.
Αυτή είναι η ματιά με την οποία δουλεύω κι εγώ, και γι’ αυτό είμαι επιλεκτικός με το σε ποιον στέλνω τον κόσμο. Η προσέγγιση είναι τόσο καλή όσο ο άνθρωπος που την εφαρμόζει.
Τα γράμματα μετά το όνομα αποφασίζουν τι μπορεί να κάνει
Αυτό είναι το κομμάτι που κρύβει σχεδόν κάθε κατάλογος, και αλλάζει το τι μπορεί πραγματικά να κάνει ένας επαγγελματίας για σένα.
MD ή DO είναι γιατρός με πλήρη άδεια. Μπορεί να κάνει διάγνωση, να ζητήσει οποιαδήποτε εξέταση και να συνταγογραφήσει. Ένας λειτουργικός MD σου δίνει το ευρύτερο πεδίο και είναι η σωστή επιλογή αν η περίπτωσή σου ίσως χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή.
ND είναι γιατρός νατουροπαθητικής, και εδώ τα πράγματα μπερδεύονται πραγματικά, γιατί όλα εξαρτώνται από την πολιτεία σου. Σε πολιτεία με άδεια, όπως η Γιούτα, το Όρεγκον ή η Ουάσινγκτον, ένας ND μπορεί να ζητά εξετάσεις και να συνταγογραφεί μέσα σε συγκεκριμένο κατάλογο. Σε πολιτεία χωρίς άδεια, ο ίδιος άνθρωπος με την ίδια εκπαίδευση δεν έχει αυτή την αρμοδιότητα και νομικά είναι πιο κοντά σε εκπαιδευτή υγείας. Ίδιο δίπλωμα, διαφορετικές αρμοδιότητες, ανάλογα με τη γεωγραφία.
DC είναι χειροπράκτης. Πολλοί έχουν λειτουργικά ιατρεία με εργαστηριακές εξετάσεις και διατροφικά πρωτόκολλα. Το πεδίο διαφέρει ανά πολιτεία και γενικά δεν περιλαμβάνει συνταγογράφηση.
NP ή PA μπορούν συνήθως να κάνουν διάγνωση και να συνταγογραφούν, μερικές φορές υπό την εποπτεία γιατρού, ανάλογα με την πολιτεία.
Διατροφολόγοι, σύμβουλοι υγείας και κάτοχοι CFMP μπορεί να είναι εξαιρετικοί στο κομμάτι της διατροφής, των συνηθειών και της επιμονής, εκεί όπου βρίσκεται μεγάλο μέρος του πραγματικού αποτελέσματος. Δεν μπορούν να κάνουν διάγνωση ούτε να συνταγογραφήσουν.
Κανένας δεν είναι καλύτερος από τους άλλους γενικά. Αυτό που θέλεις είναι το πεδίο που ταιριάζει στην περίπτωσή σου, γι’ αυτό κάθε κάρτα σε αυτόν τον ιστότοπο το λέει καθαρά.
Το IFMCP και οι πιστοποιήσεις που σημαίνουν κάτι
Το IFMCP είναι ο τίτλος του πιστοποιημένου επαγγελματία του Institute for Functional Medicine, και σε αυτόν δίνω το μεγαλύτερο βάρος. Απαιτεί τουλάχιστον μεταπτυχιακό στον χώρο της υγείας και ενεργή κλινική άδεια, το βασικό πρόγραμμα συν έξι προχωρημένες ενότητες, μια μελέτη περίπτωσης και γραπτή εξέταση. Δεν είναι σεμινάριο Σαββατοκύριακου.
Τα A4M και ABAARM προέρχονται από τον χώρο της αντιγηραντικής και αναγεννητικής ιατρικής, με μεγαλύτερη έμφαση στις ορμόνες και τον μεταβολισμό.
Το ISEAI μετράει αν στην περίπτωσή σου υπάρχει μούχλα ή περιβαλλοντική νόσος. Η επάρκεια Shoemaker είναι το ειδικό προσόν για το πρωτόκολλο CIRS. Το ILADS είναι για τη νόσο Lyme και τις ασθένειες που μεταδίδουν τα τσιμπούρια.
Μια προειδοποίηση που αξίζει να ειπωθεί: μια πιστοποίηση αποδεικνύει ότι ολοκληρώθηκε μια εκπαίδευση. Δεν αποδεικνύει κρίση και δεν αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος είναι καλός. Έχω γνωρίσει εξαιρετικούς επαγγελματίες χωρίς καμία λειτουργική πιστοποίηση και μέτριους με έναν τοίχο γεμάτο διπλώματα. Χρησιμοποίησε τα προσόντα για να φτιάξεις μια σύντομη λίστα και μετά κρίνε τον άνθρωπο από το πώς χειρίζεται την πρώτη σας κουβέντα.
Πόσο κοστίζει πραγματικά
Τα περισσότερα λειτουργικά ιατρεία δουλεύουν με απευθείας πληρωμή, και ο λόγος είναι δομικός, όχι απληστία: η ασφάλεια αποζημιώνει μια επίσκεψη δεκαπέντε λεπτών, και αυτό το μοντέλο δεν λειτουργεί σε δεκαπέντε λεπτά. Κάτι πρέπει να υποχωρήσει, και αυτό που υποχωρεί είναι η σύμβαση με την ασφάλεια.
Ρεαλιστικά εύρη στις ΗΠΑ: η πρώτη επίσκεψη κοστίζει περίπου $200 έως $700, μερικές φορές περισσότερο με πολύ γνωστό γιατρό. Οι επανεξετάσεις κοστίζουν $150 έως $400. Οι εξετάσεις είναι χωριστά και συχνά είναι το μεγαλύτερο ποσό, γιατί ένα εκτεταμένο λειτουργικό πάνελ μπορεί να κοστίζει από μερικές εκατοντάδες έως πολύ πάνω από χίλια δολάρια. Και τα συμπληρώματα είναι χωριστά, στην αρχή συνήθως $100 έως $300 τον μήνα.
Κάποια ιατρεία δουλεύουν με ετήσια συνδρομή, περίπου $2,000 έως $10,000 τον χρόνο, που περιλαμβάνει επισκέψεις και μερικές φορές επικοινωνία με μηνύματα. Μπορεί να αξίζει για μια σύνθετη περίπτωση και να μην αξίζει για μια απλή.
Ρώτα και για τα τέσσερα ποσά πριν κλείσεις ραντεβού, όχι μόνο για την τιμή της επίσκεψης. Η επίσκεψη είναι συνήθως το μικρότερο από όλα, και η έκπληξη με τα άλλα τρία είναι το πιο συχνό παράπονο που ακούω για αυτόν τον χώρο.
Η τυπική παγίδα που πρέπει να προσέξεις
Θέλω να είμαι ευθύς για το πώς στραβώνει αυτό, γιατί συμβαίνει αρκετά συχνά ώστε να το υπολογίζεις.
Το μοτίβο: γίνεται ένα τεράστιο πάνελ, μια μακριά λίστα τιμών σημειώνεται εκτός του βέλτιστου εύρους και φεύγεις με δεκαπέντε συμπληρώματα και έναν λογαριασμό. Έξι μήνες μετά είσαι φτωχότερος, παίρνεις μια χούφτα κάψουλες και δεν είσαι εμφανώς καλύτερα.
Αυτό που ξεχωρίζει εδώ έναν καλό επαγγελματία είναι η σειρά και η αφαίρεση. Ένας καλός ζητά τις εξετάσεις που θα αλλάξουν αυτό που κάνει, όχι όλες όσες υπάρχουν. Ξεκινά από τα δύο ή τρία πράγματα που είναι πιο πιθανό να κάνουν διαφορά, όχι από όλα μαζί. Σου κόβει πράγματα, όχι μόνο σου προσθέτει. Και σου λέει τι περιμένει να συμβεί και μέχρι πότε, ώστε να υπάρχει τρόπος να καταλάβεις αν λειτουργεί.
Ρώτα ευθέως: τι θα κάναμε διαφορετικά ανάλογα με το αποτέλεσμα αυτής της εξέτασης; Αν δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση, η εξέταση είναι διακοσμητική και την πληρώνεις εσύ.
Ρώτα επίσης πώς βγάζει χρήματα από τα συμπληρώματα. Το περιθώριο κέρδους από την πώληση είναι απολύτως φυσιολογικό και δεν είναι σκάνδαλο. Ένας επαγγελματίας που μιλά ανοιχτά γι’ αυτό είναι εντάξει. Ένας που μπαίνει σε άμυνα με την ερώτηση σου λέει κάτι.
Τι να ρωτήσεις πριν κλείσεις ραντεβού
Ρώτα τα αυτά στο τηλέφωνο πριν πληρώσεις οτιδήποτε. Ο τρόπος που αντιδρά κάποιος όταν τον ρωτάς σου λέει σχεδόν όλα όσα χρειάζεται να ξέρεις.
- 1Τι άδεια έχετε και τι σας επιτρέπει να ζητάτε ή να συνταγογραφείτε στην πολιτεία μου;
- 2Έχετε πιστοποίηση IFM ή ποια είναι η λειτουργική σας εκπαίδευση;
- 3Πόσο κοστίζει η πρώτη επίσκεψη και πόσο οι επανεξετάσεις;
- 4Περίπου πόσο να υπολογίζω τον μήνα για εξετάσεις και για συμπληρώματα;
- 5Ποιες εξετάσεις θα ζητούσατε πιθανότατα για κάποιον στη δική μου περίπτωση και τι θα άλλαζε η καθεμία;
- 6Συνεργάζεστε με τους γιατρούς που έχω ήδη και θα τους στέλνετε σημειώσεις;
- 7Πώς αποφασίζετε πότε να παραπέμψετε αλλού;
- 8Πώς βγάζετε χρήματα από τα συμπληρώματα που προτείνετε;
Προειδοποιητικά σημάδια
- Σου λέει να σταματήσεις ένα συνταγογραφημένο φάρμακο χωρίς να το συντονίσει με τον γιατρό που το έγραψε. Γι’ αυτό σηκώνεσαι και φεύγεις.
- Υπόσχεται να θεραπεύσει μια συγκεκριμένη ασθένεια ή εγγυάται αποτέλεσμα.
- Ζητά ένα πολύ μεγάλο πάνελ πριν κάνει μια πραγματική κουβέντα μαζί σου για το ιστορικό σου.
- Σε στέλνει σπίτι με δώδεκα ή περισσότερα συμπληρώματα μετά από μία μόνο επίσκεψη.
- Δεν μπορεί να πει τι θα άλλαζε ένα αποτέλεσμα ή μπαίνει σε άμυνα όταν ρωτάς για το περιθώριο στα συμπληρώματα.
Γιατροί λειτουργικής ιατρικής για τους οποίους εγγυώμαι
Δεν έχω δημοσιεύσει ακόμη ονόματα σε αυτή την κατηγορία. Μέχρι τότε, ο κατάλογος του IFM μαζί με τις ερωτήσεις παραπάνω θα σε πάνε πιο μακριά από μια μη ελεγμένη λίστα.
Πες μου τι ψάχνειςΠού αλλού να ψάξεις
Η λίστα μου είναι σκόπιμα σύντομη και δεν θα καλύψει ποτέ κάθε πολιτεία. Αυτοί είναι οι κατάλογοι που αξίζει να ψάξεις, και οι ερωτήσεις παραπάνω είναι που μετατρέπουν ένα όνομα πάνω στον χάρτη σε απόφαση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο γιατρός λειτουργικής ιατρικής;
Ένας κλινικός που ψάχνει την υποκείμενη αιτία ενός συμπτώματος αντί να το αντιμετωπίζει μεμονωμένα, συνήθως με μακρύ ιστορικό, πιο εκτεταμένες εξετάσεις και παρεμβάσεις γύρω από τη διατροφή, τον ύπνο, την κίνηση και τα στοχευμένα συμπληρώματα. Οι περισσότεροι έχουν και συνηθισμένη άδεια.
Καλύπτεται η λειτουργική ιατρική από την ασφάλεια;
Συνήθως όχι οι επισκέψεις, γιατί το μοντέλο δεν χωράει στην τυπική αποζημίωση. Πολλά ιατρεία σου δίνουν αναλυτικό παραστατικό (superbill) που μπορείς να υποβάλεις μόνος σου, και οι εξετάσεις μερικές φορές χρεώνονται χωριστά. Ρώτα πριν κλείσεις τι από τα δύο ισχύει, αν ισχύει κάτι.
Τι σημαίνει IFMCP;
Institute for Functional Medicine Certified Practitioner. Απαιτεί τουλάχιστον μεταπτυχιακό στον χώρο της υγείας και ενεργή κλινική άδεια, το βασικό πρόγραμμα συν έξι προχωρημένες ενότητες, μια μελέτη περίπτωσης και γραπτή εξέταση. Είναι το πιο ουσιαστικό προσόν λειτουργικής ιατρικής στις ΗΠΑ.
Πόσο κοστίζει η πρώτη επίσκεψη λειτουργικής ιατρικής;
Συνήθως $200 έως $700 στις ΗΠΑ, με επανεξετάσεις $150 έως $400. Οι εξετάσεις και τα συμπληρώματα χρεώνονται χωριστά και συχνά είναι το μεγαλύτερο έξοδο, οπότε ρώτα για όλα από την αρχή.
MD, DO ή ND, ποιον να επισκεφθώ;
Εξαρτάται από το τι χρειάζεσαι. Ένας MD ή DO έχει το ευρύτερο πεδίο και μπορεί να συνταγογραφεί σε κάθε πολιτεία όπου έχει άδεια. Η αρμοδιότητα ενός ND διαφέρει πάρα πολύ ανά πολιτεία, από εξετάσεις και συνταγογράφηση στις πολιτείες με άδεια μέχρι καμία κλινική αρμοδιότητα στις υπόλοιπες. Αν η περίπτωσή σου ίσως χρειαστεί φάρμακα, ξεκίνα από γιατρό.
Πώς βρίσκω καλό γιατρό λειτουργικής ιατρικής κοντά μου;
Ψάξε στον κατάλογο επαγγελματιών του IFM και πρόσθεσε το ISEAI αν παίζει ρόλο μούχλα ή περιβαλλοντική νόσος. Μετά τηλεφώνησε και κάνε τις ερωτήσεις για κόστος και σειρά από αυτή τη σελίδα, γιατί το προσόν σού δίνει μια σύντομη λίστα και η κουβέντα σού δείχνει αν είναι καλός.
Αυτή η σελίδα είναι ενημερωτική και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Δεν κάνει διάγνωση, δεν θεραπεύει και δεν αντικαθιστά τη φροντίδα του δικού σου θεράποντα, και τίποτα εδώ δεν είναι λόγος να σταματήσεις ή να αλλάξεις μια θεραπεία που σου έχει συνταγογραφηθεί. Μίλα πάντα με τον γιατρό που τη συνταγογράφησε πριν αλλάξεις κάτι.
Κανείς δεν πληρώνει για να βρίσκεται στη λίστα μου, και οι εξωτερικοί κατάλογοι που παραπέμπω εδώ είναι πηγές αναφοράς, όχι συστάσεις. Έλεγξε μόνος σου την άδεια και τα προσόντα κάθε θεραπευτή πριν κλείσεις ραντεβού.