Jodium

Wat het eigenlijk meet

Jodium heeft in je lichaam in wezen één taak, en het is een taak die niets anders kan overnemen.

Schildklierhormoon wordt gebouwd door jodiumatomen aan een eiwitskelet te hangen. T4 draagt vier jodiumatomen, T3 draagt er drie, en de cijfers in hun namen zijn letterlijk het aantal jodiumatomen.

Zonder jodium kun je dus helemaal geen schildklierhormoon maken, en schildklierhormoon bepaalt je stofwisselingstempo, je lichaamstemperatuur en nog een heleboel meer.

Daarom was jodiumtekort van oudsher een van de meest ingrijpende voedingsproblemen ter wereld, met struma, een trage schildklier en, tijdens de zwangerschap, vermijdbare verstandelijke schade bij kinderen als gevolg.

Het joderen van zout is een van de echte volksgezondheidssuccessen van de vorige eeuw, en het is de reden dat een duidelijk tekort nu zeldzaam is in landen die het invoerden.

Waar het ingewikkeld wordt, is niet de biologie. Het is de meting.

Waarom één test je bijna niets vertelt

Het meeste jodium verlaat je lichaam via de urine, dus jodium in urine is de logische waarde. En op bevolkingsniveau werkt dat prima.

Een overzichtsartikel uit 2012 in Nutrition Reviews beschreef de mediane jodiumconcentratie in urine uit losse monsters als de objectieve biomarker voor de jodiumstatus van een bevolking, met een grens van 100 microgram per liter.

Datzelfde overzichtsartikel signaleerde het probleem met het doortrekken daarvan naar personen: het ruwe aandeel waarden onder die grens toepassen op individuen heeft geleid tot een overschatting van hoe vaak jodiumtekort voorkomt.

Het directe bewijs waarom dat zo is, is onthutsend. Een onderzoek uit 2011 in The Journal of Nutrition verzamelde 341 24-uursmonsters en 177 losse monsters bij 22 vrouwen, verspreid over 15 maanden.

Het vond variatiecoëfficiënten binnen dezelfde persoon van 32 procent voor de gemeten 24-uursuitscheiding, 33 procent voor de geschatte 24-uursuitscheiding en 38 procent voor de concentratie in een los monster.

De conclusie is de titel van het artikel: er zijn tien herhaalde verzamelingen nodig, los of over 24 uur, om de jodiumstatus van één persoon betrouwbaar te schatten met 20 procent nauwkeurigheid.

Tien verzamelingen. Zoveel is er nodig voor de test waarvan de meeste mensen aannemen dat hij de vraag met één monster beantwoordt.

De eerlijke positie is dus dat de jodiumstatus bij één persoon echt moeilijk te meten is, en dat één uitslag van jodium in urine veel minder gewicht hoort te krijgen dan hij meestal krijgt.

Het overzichtsartikel uit 2012 noemde thyreoglobuline in een gedroogde bloeddruppel als aanvullende gevoelige functionele biomarker, en dat is een instrument voor onderzoek en bevolkingsstudies, niet iets wat je zomaar kunt aanvragen.

Wat het beweegt

Omlaag: een lage inname, vooral in gebieden zonder gejodeerd zout. Het gebruik van ongejodeerd zout, waaronder de meeste zeezouten, roze zout en het zout in bewerkt voedsel. Voeding zonder zuivel, vis, eieren en zeewier. Zwangerschap en borstvoeding, die de behoefte flink verhogen. En goitrogenen in zeer grote hoeveelheden, wat bij een normale inname veel minder uitmaakt dan het internet doet vermoeden.

Omhoog: gejodeerd zout, zuivel, vis, eieren en schaaldieren. Zeewier, soms dramatisch, omdat vooral kelp extreem hoge en wisselende hoeveelheden kan bevatten. Jodiumsupplementen, waaronder producten met een hoge dosering die worden verkocht ter ondersteuning van de schildklier. Sommige medicatie, met name amiodaron. En jodiumhoudend contrastmiddel bij beeldvormend onderzoek, dat het wekenlang flink kan verhogen.

De eerlijke nuance

Ik ben geen arts en ik stel bij niemand een diagnose, en dit is een voedingsstof waarbij het enthousiasme het bewijs voorbijloopt op een specifieke en riskante manier.

Jodium in hoge doseringen wordt aangeprezen ter ondersteuning van de schildklier, terwijl een teveel aan jodium de schildklierfunctie in beide richtingen kan verstoren. Het kan bij gevoelige mensen een trage schildklier uitlokken, en bij anderen juist een te snelle, vooral bij mensen met noduli.

Een zeer hoge inname wordt ook in verband gebracht met auto-immuniteit van de schildklier, en dat telt, want TPO-antistoffen zijn waarmee auto-immuunziekte van de schildklier wordt herkend.

Jodium megadoseren om een schildklier te ondersteunen is dus een werkelijk slecht idee, en dat zeg ik steviger dan ik de meeste dingen op deze site zeg.

Kelp- en zeewiersupplementen verdienen een aparte vermelding, want het jodiumgehalte verschilt enorm per product en per partij, waardoor de dosis onbekend is, ook als iemand denkt voorzichtig te zijn.

Tijdens de zwangerschap stijgt de jodiumbehoefte flink en doet een toereikende inname er echt toe voor het groeiende brein. Dat is een gesprek met je verloskundig zorgverlener, geen suppletie die je zelf bepaalt.

En gezien het meetprobleem is dit een voedingsstof waarbij je inname ongeveer goed krijgen via voeding beter werkt dan je een weg naar precisie proberen te testen.

Dus. Wat je echt kunt doen.

Vanavond, gratis. Kijk welk zout je gebruikt. Zeezout en roze zout zijn doorgaans niet gejodeerd, en als je bent overgestapt van gewoon tafelzout, heb je je belangrijkste bron misschien stilletjes weggehaald.

Tel je voedingsbronnen. Zuivel, vis, eieren en schaaldieren zijn de betrouwbare, naast gejodeerd zout.

Ga niet achter één uitslag van jodium in urine aan. Er zijn tien herhaalde verzamelingen nodig voor 20 procent nauwkeurigheid bij één persoon, dus één waarde bevat veel minder informatie dan het lijkt.

Wees voorzichtig met kelp- en zeewiersupplementen. Het jodiumgehalte verschilt enorm per product en per partij, waardoor de werkelijke dosis onbekend is.

Megadoseer geen jodium ter ondersteuning van je schildklier. Een teveel verstoort de functie in beide richtingen en wordt in verband gebracht met auto-immuniteit van de schildklier.

Ben je zwanger of wil je dat worden, bespreek het dan met je verloskundig zorgverlener. De behoefte stijgt flink en een toereikende inname doet ertoe voor het groeiende brein.

Test de schildklier in plaats van het mineraal. Een volledig schildklierpanel met vrij T3, vrij T4 en antistoffen vertelt je wat je schildklier werkelijk doet.

Bij deze ga je jezelf geen weg naar zekerheid testen. Je gaat je inname ongeveer goed krijgen uit voeding, en het schildklierpanel laten vertellen of dat gelukt is.

Je lichaam is niet kapot. Het zit vast. En bij jodium is het eerlijke antwoord dat de blokkade zelden het mineraal is en de meting zelden het antwoord.

Ga kijken welk zout er in je kastje staat.