Reverse T3

Wat het eigenlijk meet

Je schildklier maakt vooral T4, en je lichaam zet dat om in T3, het actieve hormoon dat je stofwisselingstempo bepaalt.

Er is een tweede omzettingsroute. Van datzelfde T4 kan een ander jodiumatoom worden afgehaald, en dan ontstaat reverse T3, dat qua bouw lijkt op T3 en biologisch inactief is.

Reverse T3 is dus niet precies een afvalproduct. Het is een keuze. Elk molecuul T4 dat naar reverse T3 gaat, is een molecuul dat niet naar actief hormoon gaat, wat betekent dat die route werkt als een rem op je stofwisselingstempo.

Die rem wordt in bepaalde omstandigheden bewust aangetrokken. Bij ernstige ziekte, bij uithongering, bij grote fysiologische stress verschuift het lichaam de omzetting naar reverse T3 en weg van T3.

Gelezen als fysiologie is dat echt elegant. Als middelen schaars zijn of het lichaam iets aan het bevechten is, is het terugschroeven van het stofwisselingstempo een verstandige zuinigheid en geen storing.

De vraag is of het meten ervan je iets zegt waar je wat mee kunt, en daar wordt deze pagina ongemakkelijker.

Wat de test wel en niet kan onderscheiden

Het patroon waar reverse T3 bij hoort is goed beschreven en niet omstreden.

Een overzichtsartikel uit 2016 in het International Journal of Endocrinology onderzocht afwijkingen in de stofwisseling van schildklierhormoon tijdens systemische ziekte, en werkte het lage T3-syndroom door in verschillende klinische situaties. In dat patroon daalt T3, stijgt reverse T3, en blijft TSH normaal of laag.

Dat is echte, gedocumenteerde fysiologie, en het is de reden dat reverse T3 überhaupt als begrip bestaat.

De claim die er in de functionele geneeskunde bovenop is gebouwd, is anders en specifieker: dat het meten van reverse T3, of de verhouding tussen vrij T3 en reverse T3, mensen aanwijst bij wie de schildklier hulp nodig heeft ondanks normale standaarduitslagen.

Die claim is rechtstreeks getoetst. Een studie uit 1995 in Thyroid vroeg of reverse T3 het hypothyreoïde ziektesyndroom kon onderscheiden van het euthyreoïde ziektesyndroom, oftewel of het een echt hypothyreoïde zieke patiënt kon onderscheiden van een zieke patiënt bij wie de schildklier het prima doet.

Het vond dat reverse T3 dat onderscheid niet betrouwbaar maakt.

Dat is precies de taak waarvoor de test het vaakst verkocht wordt, en het is de taak waarvan het bewijs zegt dat hij hem niet aankan.

Een overzichtsartikel uit 2021 in de Annals of Clinical Biochemistry verwoordde de huidige stand van zaken onomwonden: het meten van reverse T3 in serum heeft nog geen routinematige klinische toepassing gevonden, en reverse T3 wordt gezien als een inactief eindproduct van de stofwisseling van schildklierhormoon dat maar zwak aan T3-kernreceptoren bindt.

Dit is dus de eerlijke positie, en het is geen afserveren. Reverse T3 vertelt je iets waars over de staat waarin je lichaam verkeert. Een verhoogde waarde naast een laag T3 zegt dat je systeem in een energiebesparende stand staat, en dat is het weten waard.

Wat het niet doet, is je vertellen of je schildklier hulp nodig heeft, en het als oordeel over die vraag opvatten gaat verder dan wat is aangetoond.

Wat het beweegt

Omlaag: herstellen van wat die verschuiving in gang zette. Iets doen aan een onderliggende ziekte. Genoeg eten, want langdurige beperking drijft dit patroon aan. Een te zware trainingsbelasting terugbrengen. Slaap herstellen. En vooral tijd, want dit is een reactie en geen fout.

Omhoog: elke serieuze systemische ziekte, wat de best gedocumenteerde aanjager is. Uithongering en langdurige calorierestrictie. Grote fysiologische of chirurgische stress. Sommige medicatie, waaronder amiodaron, bepaalde bètablokkers en corticosteroïden in hoge dosering. Lever- en nierziekte. En een toestand van langdurig te weinig herstel in het algemeen.

De eerlijke nuance

Ik ben geen arts en ik stel bij niemand een diagnose.

Ik wil hier oppassen dat ik niet doorsla, want er zijn twee fouten mogelijk en allebei komen ze vaak voor.

De eerste is reverse T3 opvatten als een oordeel dat een normaal panel overrulet, en dat ondersteunt het bewijs uit 1995 niet.

De tweede is het hele idee als onzin wegwuiven, en dat klopt ook niet, want het lage T3-syndroom bij ziekte is goed gedocumenteerd en de fysiologie is echt.

Het eerlijke midden is dat reverse T3 een toestand beschrijft in plaats van een aandoening vast te stellen. Als die van jou verhoogd is, is de nuttige vraag waarvoor je lichaam energie aan het sparen is: ziekte, te weinig eten, te veel trainen, slecht herstel.

Op die vragen bestaan antwoorden, en geen daarvan komt van het aanpakken van het getal.

Er is ook een praktisch gevolg. Reverse T3 is geen goedkope test, en voor de meeste mensen levert hetzelfde geld besteed aan vrij T3, vrij T4 en antistoffen aanzienlijk meer op.

En als je schildkliermedicatie gebruikt, horen beslissingen over de dosering bij je voorschrijver. T3 toevoegen op grond van een reverse T3-uitslag gaat verder dan het bewijs draagt.

Dus. Wat je echt kunt doen.

Vanavond, gratis. Stel jezelf de vragen waar de waarde eigenlijk op wijst. Ben je ziek geweest? Eet je te weinig? Train je hard zonder te herstellen? Slaap je slecht? Dat drijft dit patroon aan en daar valt iets aan te doen.

Doe het volledige panel voordat je deze toevoegt. Een schildklierpanel met TSH, vrij T4, vrij T3 en antistoffen beantwoordt per euro meer dan reverse T3.

Eet genoeg. Langdurige beperking drijft dit patroon rechtstreeks aan, en het is de meest voorkomende omkeerbare oorzaak bij verder gezonde mensen.

Pak de trainingsbelasting aan als dat past. Veel volume zonder genoeg brandstof en herstel levert precies dit beeld op.

Zie een verhoogde waarde als een vraag, niet als een antwoord. Het zegt dat je lichaam aan het sparen is. Het zegt niet dat je schildklier medicatie nodig heeft.

Pas je schildkliermedicatie niet aan op dit getal. Dat hoort bij je voorschrijver, en het bewijs ondersteunt zo'n gebruik van reverse T3 niet.

Neem het hele panel mee naar een goede functioneel arts die het patroon leest en niet één regel ervan.

Je bent niet kapot omdat je lichaam een rem aantrok. Je bent een systeem dat zijn eigen tempo terugschroeft als de middelen krap zijn, en dat is bekwaamheid en geen storing.

Je lichaam is niet kapot. Het zit vast. En in dit geval zit de blokkade meestal helemaal stroomopwaarts van de schildklier, in datgene waarvoor je lichaam besloot energie te moeten sparen.

Ga vragen waarvoor het aan het sparen is.