ZIE WAT JE DARM ECHT AAN HET DOEN IS

Eén rij per aandoening, één bolletje per organisme dat een studie daarbij daadwerkelijk heeft gemeten. Elk bolletje linkt naar die studie op PubMed.

LPS is een stukje van de buitenwand van bepaalde darmbacteriën. Volg het in vier stappen, van wat het in je darm verhoogt tot de aandoeningen waarbij onderzoekers het hebben gemeten. Vier van die stappen zijn precies wat het Gut Barrier Panel afleest.

De wand van je dunne darm is maar één cel dik, en eiwitten die tight junctions heten vormen de afdichting tussen die cellen. Occludine is een van die afdichtingen. Een ander eiwit, zonuline, kan de verbindingen opentrekken. Als ze losser worden (verhoogde darmdoorlaatbaarheid), glippen halfverteerd voedsel, bacterieel afval en toxinen erdoorheen en zetten ze het immuunsysteem aan het werk [1][2][3].

Een van de best bestudeerde dingen die erdoorheen glippen is LPS (lipopolysacharide), een toxine dat door bepaalde darmbacteriën wordt afgegeven. Zelfs minieme hoeveelheden in het bloed, metabole endotoxemie genoemd, zijn genoeg om chronische ontsteking aan te jagen [4][5]. Hogere LPS-waarden duiken op bij obesitas, diabetes type 2, leververvetting en hartziekte, en dat is waarom steeds meer onderzoek de darmbarrière aanwijst als een oorzaak stroomopwaarts van ontsteking in plaats van als bijverschijnsel [4][5][6].

Elke keer dat je slikt, stuur je een dosis van je mond regelrecht je darm in. De hele dag, elke dag. Dat is geen beeldspraak, dat is leidingwerk, en onderzoekers die bij dezelfde mensen mond en ontlasting in kaart brachten zagen mondbacteriën die reis routinematig maken en zich verderop vestigen, veel vaker wanneer er ziekte in het spel is [28]. Wat betekent dat je mond geen apart systeem is dat toevallig boven je darm zit. Het is de voordeur, en wat daarachter leeft wordt afgeleverd.

Het werkt dus twee kanten op. Een gezonde mond zaait elke dag stilletjes een gezonde darm, zonder enige moeite, en daarom is je mond opruimen een van de goedkoopste stappen stroomopwaarts die je kunt zetten. Een ontstoken mond doet het omgekeerde. Je mond heeft ook een barrière, en bij tandvleesontsteking komen de bacteriën en hun toxinen ook in de bloedbaan. De ergste daarvan, aangevoerd door Porphyromonas gingivalis, blijft niet op zijn plek: het verstoort de darm zelf, verlaagt de tight junction-eiwitten en jaagt dezelfde endotoxemie aan [11][12][13]. P. gingivalis is ook aangetroffen in dichtgeslibde slagaders en in meer dan 90 procent van de hersenen van alzheimerpatiënten [21][22].

Candida maakt het erger, en die twee werken samen. Candida beschadigt de darmwand rechtstreeks met zijn toxine candidalysine [15], en boven in de mond werkt het samen met P. gingivalis, waarbij ze gedeelde biofilms bouwen die de bacterie verbergen voor je immuunsysteem en voor je antischimmelmiddelen [14]. Dat is een echt bondgenootschap en niet twee problemen die naast elkaar zitten: de gist geeft de bacterie dekking, de bacterie wrikt de barrière open, en samen houden ze hem open. Het is een belangrijke reden waarom candida zo lastig kwijt te raken is, en waarom een beschadigde darm moeite heeft te herstellen zolang de mond nog ontstoken is.

Dit is het stuk waar bijna niemand naar kijkt. Heb je het darmwerk gedaan, het dieet maanden volgehouden, en gaat je candida nog steeds niet omlaag, dan is een ontstoken mond die het stilletjes van bovenaf opnieuw zaait een van de eerste verborgen oorzaken om uit te sluiten. Dat is precies waar het Oral Microbiome Profile op screent, en daarom zit het in ronde 1 en niet in een lijstje extra’s.

Ben je er genetisch gevoelig voor, dan is een lekke barrière een erkend onderdeel van hoe auto-immuunziekte op gang komt. Als onverteerde eiwitten, bacteriefragmenten en toxinen de bloedbaan bereiken, kan het immuunsysteem het eigen weefsel gaan aanvallen [3][7]. Dit is het werk van dr. Alessio Fasano, die zonuline ontdekte en liet zien hoe het werkt als een deur naar ontsteking en auto-immuniteit. Verhoogde doorlaatbaarheid is vastgelegd bij PDS, inflammatoire darmziekte en diabetes type 1 [10].

Je darm en je hersenen zijn voortdurend in gesprek, twee kanten op: via de nervus vagus, via het immuunsysteem en via de stoffen die je darmbacteriën maken. Die verbinding heeft een naam, de microbioom-darm-hersenas, en het is op dit moment een van de meest actieve gebieden in de neurowetenschap [23][24].

De lekke barrière uit de stukken hierboven hoort bij dat verhaal. Als LPS en bacteriefragmenten de bloedbaan in gaan, stopt de ontsteking die daarop volgt niet bij de darmwand. Onderzoekers die de immuunreactie op darmbacteriën maten bij mensen met een ernstige depressie vonden de markers van een lekke barrière verhoogd, en stelden die overgang naar de bloedbaan voor als onderdeel van het ontstekingsbeeld bij depressie [25].

Het meest opvallende onderzoek loopt de andere kant op. Toen darmbacteriën van mensen met een depressie werden overgezet in kiemvrij opgegroeide dieren, vertoonden die dieren depressieachtig gedrag en verschuivingen in hun stofwisseling die dieren met bacteriën van een gezonde donor niet lieten zien [26][27]. Dat is geen bewering dat bacteriën bij een mens depressie veroorzaken, en niemand beweert dat ook. Het betekent dat de darm geen toeschouwer is bij stemming, en dat het een van de weinige factoren stroomopwaarts is die je echt kunt meten en waar je iets aan kunt doen.

Dit is dus een factor, een echte, en bijna niemand kijkt ernaar. Angst en depressie zijn ernstig en verdienen echte zorg van een bevoegde professional in de geestelijke gezondheidszorg. Niets hier vervangt dat, en een labpanel is geen diagnose. Maar als je al jaren aan je hoofd werkt en nog nooit naar je darm hebt gekeken, dan is dit de deur die niemand opendeed.

Blijf je voedingsmiddelen eten waar je immuunsysteem op reageert, dan blijft de darmwand ontstoken, wat de doorlaatbaarheid voedt en herstel in de weg staat [8][9]. Normaal betekent het vinden van je triggers een lang eliminatiedieet: hele voedingsgroepen schrappen en ze langzaam weer introduceren. Testen slaat het grootste deel daarvan over. Je komt er precies achter welke voedingsmiddelen het probleem zijn en die laat je gewoon staan. De ene uitzondering is candida: heb je een overgroei, dan moet je nog steeds de voeding vermijden die het voedt terwijl je het weer in balans brengt, wat je gevoeligheidsuitslagen ook zeggen.

Gezond tandvlees bloedt niet, nooit. Bloedt dat van jou bij het flossen of poetsen, dan is dat ontsteking en een van de vroegste signalen van tandvleesontsteking [16]. Een dikke witte aanslag op je tong kan wijzen op candida in de mond [17]. Drie of meer schimmelinfecties in een jaar is in ongeveer negen van de tien gevallen candida [18]. Onderzoekers nemen het verband tussen candida en kanker ook serieus: het maakt kankerverwekkende stoffen zoals aceetaldehyde, met het sterkste bewijs voor mondkanker [19][20].

De KBMO FIT-panels (22, 132 of 176 voedingsmiddelen), elk gecombineerd met een Gut Barrier Panel, meten je immuunreactie op specifieke voedingsmiddelen en additieven plus hoe lek de darmwand is. De GI-MAP is een DNA-gebaseerde ontlastingstest die bacteriën, gisten, parasieten en markers van vertering, ontsteking en immuunactiviteit in kaart brengt, met optionele uitbreidingen voor zonuline en StoolOMX. Het Oral Microbiome Profile brengt de bacteriën in je mond in kaart, inclusief de parodontale ziekteverwekkers. Drie deuren: je voeding, je darm en je mond.

Jess deed precies dit profiel bij zichzelf en het kwam terug met rood complex en oranje complex, wat bij de meeste mensen terugkomt. Hij had geen klachten, geen van beide keren dat hij testte, en zijn tandarts had er nooit iets over gezegd. Er was een speekselmonster voor nodig om het te zien.

Hij deed één routine per dag, zonder antibiotica: twee mondprobiotica (ProBiora en BLIS K12 en M18), een sonische tandenborstel, een waterflosser, tandpasta met nanohydroxyapatiet en de spoelingen. Bij de hertest zat het rode complex onder de detectiegrens en was het overgebleven organisme uit het oranje complex gezakt tot een fractie van waar het begon, ruim binnen het gezonde bereik.

Het detail dat het verschil maakte: de zinkspoeling ging in het reservoir van de waterflosser met warm water. Een spoeling die je door je mond spoelt raakt het tandoppervlak, maar het rode complex zit diep in de tandvleespocket waar spoelen nooit komt. Een waterflosser drukt dezelfde oplossing onder druk regelrecht die pocket in. Dezelfde producten die de meeste mensen al in huis hebben, een compleet andere manier van toedienen.

Doe het in drie fasen. Doden: zinkspoeling in het reservoir zolang er een actieve infectie is. Bevestigen: hertest rond negentig dagen, want de test vertelt je wanneer je klaar bent, niet de kalender. Opnieuw bevolken: zink eruit, alleen nog milde spoelingen, probiotica ’s avonds na het poetsen zodat ze op een schoon oppervlak landen en zich vestigen. Het rode complex opruimen neemt je goede bacteriën mee, en dat hoort precies zo te gaan, en is precies waarom fase drie niet optioneel is.

Twee dingen horen thuis in de stoel van een goede biologische tandarts. Laat je tandvleespockets opmeten door een goede biologische tandarts, want het getal bepaalt de ingreep: 1 tot 3 mm krijgt een tandvleesbehandeling, 4 mm en meer vraagt om gebitsreiniging tot onder het tandvlees, en volledige verstoring van de biofilm is bij allebei het doel. En begin minstens een dag vóór die reiniging met het protocol, niet erna, want de uren na zo’n reiniging zijn het meest open venster dat je mond zal hebben. Nog iets wat niemand noemt: deze organismen gaan over tussen mensen die speeksel delen, dus is jouw uitslag positief, laat je partner dan ook testen en doe het samen.

Neem de Oral Health Bundle Lees het hele verhaal